Zelf een steenmuur in de woonkamer maken - Stap-voor-stap handleiding

⏳ Leestijd: ca. 10 minuten

Met een steenmuur in de woonkamer creëert u een modern accent in uw huis. Maar hoe realiseert u zo'n wandontwerp?

In deze doe-het-zelfgids leert u het. Wij leggen u stap voor stap uit hoe u uw eenvoudige woonkamer kunt omtoveren tot een spectaculaire rotswand.

Onze uitgebreide handleiding, inclusief materialen- en gereedschapslijst, helpt u dit spannende project zelf uit te voeren. Laten we beginnen! 

Een eerste overzicht van het steenmuurproject

Om het wisselend uitstekende gesteente, dat een rotswand kenmerkt, authentiek weer te geven, kunt u het beste Styrodurplaten gebruiken. Styrodur is eenvoudig te verwerken en kan worden gepleisterd, daarom is het het perfecte materiaal voor een zelfgemaakte steenmuur in de woonkamer.

Let op: Verwar Styrodur niet met Styropor. Laatstgenoemde is te zacht en daarom ongeschikt. Het zou de intensieve bewerking niet doorstaan.

In wezen omvat het rotswandproject de volgende stappen:

• Wand indien nodig voorgronden.
• Styrodurplaten voorbereiden, op de muur lijmen en fixeren.
• Hele muur gronden, pleisteren en weefsel inbedden.
• Plamuur met pigmentpoeder mengen en in meerdere lagen aanbrengen.
• Structuur voor een authentieke rotswand aanbrengen.
• Steenmuur eventueel nogmaals inkleuren.
• Alles verzegelen.

Zover het basisconcept. We beschrijven alle stappen zo dadelijk gedetailleerder. Bovendien geven we steeds tips over voorbereidingen, varianten en mogelijkheden om de rotswand optisch te verfijnen.

1. Vloer afdekken

Dek de vloer voor de te bewerken woonkamermuur royaal af. Plak eerst direct voor de muur een strook tape op de vloer. Spreid daarna afdekfolie uit en fixeer dit eveneens met tape.

Tip: Als aangrenzende muren niet beschadigd mogen worden, bescherm deze dan ook met folie. Breng hiervoor verticaal een plakstrip aan langs de muurrand en plak vervolgens de folie hierop. De basisplakstrip vergemakkelijkt het aanbrengen van de folie voor de best mogelijke bescherming.

2. Muur gronden met diepgrond

Grond de woonkamermuur met diepgrond, zodat de lijm later optimaal hecht. Als de muur al voldoende gegrond is, kunt u deze stap overslaan.

3. Styrodurplaten voorbereiden

In principe heeft u twee opties:

1. Aankoop van een voldoende grote en dikke Styrodurplaat, waarin u op verschillende plaatsen snijdt om een ruwe rotslook te creëren.
2. Puzzelen met kleinere Styrodurplaten.

Wij concentreren ons hier op de tweede variant, omdat deze naar onze mening alleen en met weinig ervaring beter uitvoerbaar is. Hoe u het geheel met een grote Styrodurplaat realiseert, kunt u gemakkelijk afleiden uit alle informatie die wij u verderop in deze gids geven.

Breek enkele Styrodurplaten handmatig met behulp van uw knieën, om verschillend gevormde rotsblokken te verkrijgen. Door deze methode ontstaan breukvlakken die al redelijk goed een natuurlijke steenstructuur simuleren.

Er volgen nog veel stappen die bijdragen aan de rotswandlook; maar hoe eerder u begint met het bewerken van de platen, hoe authentieker het eindresultaat zal zijn.

Werk na het breken na met een stanleymes om de groottes en vormen van de afzonderlijke rotsblokken preciezer te maken.  

Tip:U kunt ook meteen vanaf het begin een stanleymes gebruiken en hiermee grotere en kleinere, evenals steenachtige gestructureerde vormen creëren. Dit bespaart kracht, maar is doorgaans tijdrovender.

Om u een beter idee te geven: de Styrodurstukken moeten dan gedeeltelijk over elkaar heen op de muur worden geplaatst, om een natuurgetrouwe rotswandlook te bereiken.

Bedenk van tevoren hoe uw zelfgemaakte steenmuur er uiteindelijk uit moet zien. Het beste is om een schets te maken van hoe u de Styrodurelementen aan uw woonkamermuur wilt bevestigen.

Of u houdt de stukken proefondervindelijk tegen de muur, tekent ze daar dan voor en nummert zowel de delen als hun silhouetten op de muur, zodat u bij het plakken niet meer hoeft te piekeren welk element waar hoort.

Waarom dit zo belangrijk is? Omdat het middel dat u moet gebruiken om de platen te plakken, meestal snel - binnen enkele minuten - hard wordt.

U heeft dus weinig tijd om de Styrodurplaten aan de muur te bevestigen. Daarom raden wij u aan alles zorgvuldig voor te bereiden, zodat u niet onnodig in stress raakt.

4. Voorbereide Styrodurdelen op de woonkamermuur plakken

Gebruik voor het plakken van de Styrodurdelen snelhardend 2K-schuim in een pompsprayfles.

Volg voor het activeren eenvoudig de instructies van de fabrikant. Doorgaans moet u de fles aan de onderkant draaien en vervolgens schudden, zodat de harder met het schuim reageert.

Spuit het middel in gelijkmatige slangenlijnen op de Styrodurelementen en plak deze op hun voorziene plaats aan de muur. Ga stapsgewijs te werk: één deel bespuiten, op de muur plakken en kort aandrukken, dan dezelfde procedure met het volgende element herhalen - en zo verder, totdat alle stukken bevestigd zijn.

5. Randen bewerken en scheuren insnijden

Neem het stanleymes ter hand om de randen van de stenen nog iets nauwkeuriger uit te werken. Hierdoor komen de grove vormen later bij het pleisteren nog beter naar voren.

Bovendien kunt u nu al enkele fijne scheuren in de Styrodurstukken snijden. Ook dit is een zinvolle tussenstap naar een look die zeer dicht bij natuursteen komt.

6. Stenen fixeren met slagpluggen

Plaats bij elke Styrodurplaat slagpluggen - concreet schotelpluggen - met een boor en hamer. Zo zorgt u ervoor dat de rotsblokken duurzaam en betrouwbaar aan de muur blijven zitten.

Let op:Controleer vooraf waar in de muur stroom- en eventueel waterleidingen lopen. Deze mogen absoluut niet beschadigd worden!

7. Steenmuur gronden

Het gronden van de steenmuur is een van de belangrijkste stappen van het hele project. Want zonder een goede grondlaag hecht het pleisterwerk niet.

Gebruik een pleisterhechtgrond met een lichte kwartsstructuur om een stroeve, ruwe ondergrond te creëren. Zoek dus specifiek naar kwartsgrond.

De kleur van de kwartsgrond speelt geen rol, aangezien deze uiteindelijk toch niet zichtbaar zal zijn. Afhankelijk van de toepassing zijn er verschillende varianten - kwartsgrond voor schilders is meestal wit, terwijl tegelzetters vaak met blauw of roze materiaal werken. Voor het steenmuurproject kunt u elke uitvoering gebruiken.

Cruciaal: Houd u absoluut aan de door de fabrikant opgegeven droogtijd. Hier niet nat op nat werken!

8. Muur pleisteren en weefsel inbedden

Vervolgens is het zaak de muur te pleisteren en daarbij wapeningsweefsel in te bedden, om de afzonderlijke Styrodurdelen als het ware te verenigen en de steenmuur nog meer stevigheid en stabiliteit te geven, zodat er later geen scheuren in het pleisterwerk ontstaan.

Voor het pleisteren kunt u het beste gladde tegellijm gebruiken. Dit materiaal kunt u goed inkleuren. Hier komen we later - namelijk bij de uitvoering van de betreffende stap - nog op terug.

Opmerking:Klassiek kalk-cementpleister zou ook geschikt zijn voor het pleisteren, maar is te grof voor het inkleuren. Om dus niet met twee verschillende materialen te hoeven werken, raden wij u aan om volledig voor tegellijm te kiezen.

Roer de lijm volgens de instructies van de fabrikant met water aan. Beperk u, zeker in het begin, tot een kleinere hoeveelheid om te zien hoe het materiaal reageert - alleen om stress te voorkomen, mocht het relatief snel uitharden.

Tips:

• Draag bij het aanmaken en aanbrengen van het pleisterwerk nitrilhandschoenen om uw huid te beschermen tegen etsende stoffen in de lijm. Let op: Als u een elektrische mortelmixer gebruikt, dient u om veiligheidsredenen geen gladde, glibberige handschoenen te dragen.
• Zet ook een stofmasker op om geen potentieel schadelijk cementstof in te ademen.
• Ga naar buiten om de lijm aan te maken. Als dit niet mogelijk is, dient u binnen alle ramen te openen en grondig te ventileren.

De massa mag niet te dun, maar ook niet te dik zijn. Het mag niet vloeien of van de troffel vallen, noch afbrokkelen. Kortom: zorg ervoor dat de plamuurmassa niet te vochtig en niet te droog is.

Breng het materiaal aan met een spaan. Begin met de hoekige hoeken en randen en ga dan over naar de vlakke oppervlakken.

De hoeveelheid materiaal en de optiek zijn in deze stap nog niet relevant, zolang u let op een zekere gelijkmatigheid. Ga er gerust wat royaler mee om, om het weefsel goed te kunnen verwerken.

Over weefsel gesproken:Om op het oneffen oppervlak van de rotswand kreukels in het weefsel te voorkomen, kunt u dit het beste in kleine stukken scheuren of snijden. Werk de weefselstukken altijd mooi langs de rand in de spleten en scheuren van de muur.

Voer deze deelstap niet uit met een troffel, maar beter met uw gehandschoende handen. Zo heeft u meer gevoel voor waar de inkepingen zich bevinden. 

Tip: Zet een emmer water klaar om uw handschoenen probleemloos regelmatig te kunnen afwassen, terwijl u ze draagt. Dit moet u vooral doen voordat u weer een troffel pakt. Anders is het gereedschap besmeurd en is de schoonmaak achteraf onnodig groot.

Opmerking: Het weefsel hoeft alleen op de Styrodurdelen te worden ingebed, niet in de delen van de muur die vrij zijn van Styrodur. Laat het echter bij de overgang tussen plaat en muur altijd ongeveer vijf tot tien centimeter overlappen, om een stabiele eenheid te creëren en te garanderen dat het pleisterwerk later niet scheurt.

Ter verklaring: Temperatuurverschillen en andere invloeden in huis beïnvloeden de Styrodurplaten en de muur verschillend, zodat beide mogelijk tegen elkaar werken. Het weefsel overbrugt dit potentiële probleem in de ware zin van het woord. Het voorkomt dat er ergens aan de steenmuur scheuren ontstaan.

Breng over het weefsel verder plamuur aan. Strijk het materiaal op de Styrodurdelen glad met een puntspaan.

Tip: Voor de muurgedeelten zonder Styrodur kunt u beter een troffel met vertanding gebruiken. Door deze vertanding wordt het oppervlak ruwer bij het uitharden, wat de grip en hechting voor de volgende laag verbetert, zodat u dan meer materiaal kunt aanbrengen.

Laat de steenmuur na het basispleisterwerk twee, drie dagen uitharden.

9. Gekleurde plamuur aanbrengen

De verdere stappen dienen ertoe om het Styrodur steeds meer op natuursteen te laten lijken. Eerst gaat het erom de steenmuur iets donkerder te kleuren.

Hiervoor mengt u zwart pigmentpoeder met de tegellijm die u al voor het pleisteren heeft gebruikt. Door de donkere toevoeging wordt de massa met de van zichzelf eerder lichte lijm donkergrijs, wat beter past bij een authentieke rotswand.

Doe wat pigmentpoeder in een emmer water en roer het erin met een grote, platte kwast. Ga langzaam en voorzichtig te werk, zodat het poeder niet stuift. Los daarna met een garde de fijne klontjes in het water op.

Belangrijk: Werk absoluut voorzichtig, zodat er niets spat. Het pigmentpoeder is sterk kleurend - als het op een oppervlak terechtkomt waar het eigenlijk niet hoort, krijgt u het er moeilijk weer af.

Voeg daarna de tegellijm toe. Roer deze zorgvuldig met een garde erdoor. Als er iets aan de emmerrand kleeft, kunt u met een troffel helpen. Uiteindelijk moet alles goed gemengd zijn.

Voeg bovendien polypropyleenvezels toe. De vezelversterking dient opnieuw de stabiliteit. Het zorgt ervoor dat de massa aan de muur niet kan scheuren.

Zonder deze toevoeging zou het verdampen van het water leiden tot krimp van het materiaal, met als gevolg dat er kleine scheurtjes zouden ontstaan.

Werk de vezels eveneens grondig in, roer dus lang. Vervolgens is de plamuurmassa klaar om verwerkt te worden.

Trek weer handschoenen aan. Breng dan de massa royaal aan. Bespaar niet - een behoorlijke hoeveelheid materiaal op de muur laat zich gemakkelijker modelleren met de spaan, zonder de ondergrond meteen weer open te krabben.

Let op: Als u het materiaal gefaseerd aanmaakt, dient u erop te letten dat de mengverhouding met het pigmentpoeder altijd precies hetzelfde is, omdat anders kleurverschillen ontstaan.

Trek overtollige massa altijd meteen af - en wel steeds in dezelfde richting, niet kriskras. Op deze manier krijgt u bijna automatisch een structuur die eruitziet als steen.

Maar: De rotswand hoeft nat of vochtig nog niet perfect uitgewerkt te zijn; de fijnafstemming komt later.

Laat de plamuurmassa iets aandrogen, maar niet te veel. Als u de muur aanraakt, mag deze niet meer afgeven, maar ook nog niet uitgehard zijn. Zodra dit gegarandeerd is, meestal na een paar uur, kunt u overgaan naar de volgende stap.  

10. Structuur aanbrengen

Nu komt de fijnafstemming voor uw doe-het-zelf steenmuur. Voor het aanbrengen van een authentieke steenstructuur kunt u de volgende benodigdheden gebruiken:

• Spuitfles met water: Bevochtig de muur daar waar deze al erg droog is, voordat u deze structureert. Maar altijd slechts licht bevochtigen!
• Kleine roller: Rol de roller over het oppervlak.
• Handveger, afwasborstel (kunststof, geen draad!) of kwast: Klop met het gereedschap op het materiaal.

Zo creëert u verschillende structuren en ziet uw rotswand er steeds realistischer uit.

Strijk steeds weer met een schone puntspaan over het zojuist aangebrachte structuurgebied. Maar druk niet te hard, ga heel voorzichtig te werk.

Door deze maatregel strijkt u de massa die u met het gereedschap voor structurering heeft verwijderd, weer glad. De ontstane verdiepingen blijven echter zichtbaar en de steenlook krijgt steeds meer vorm.

Opmerking: Bij het structureren is enig gevoel nodig. Geen zorgen, dat komt met de oefening. Wij raden u sowieso aan om eerst een kleinere muur - bijvoorbeeld in de hal of op het terras - in een rotswand te veranderen, voordat u creatief wordt in de woonkamer. Zo kunt u eerst ontspannen experimenteren en ervaring opdoen.

Laat uw tot nu toe gemaakte werk een dag drogen. Daarna kunt u het fijne werk voortzetten - de steenmuur is nu klaar om wat harder aangepakt te worden. Krassen en snijden staan op het programma!

Bewerk de muur bijvoorbeeld met een puntspaan, een stanleymes, een lange spijker, een kunststof afwasborstel, evenals een schuurblok met 80-schuurpapier, een 120-schuurvlies en een schuurspons.

Tip:Met het stanleymes kunt u goed hoekige breukvlakken in de verdiepingen uitwerken, om uw rotswand een nog authentieker uiterlijk te geven.

Borstel losse kruimels weg. Bovendien is het aan te raden om met een schuurblok licht over het gehele oppervlak te gaan. Voor de verdiepingen kunt u het beste schuurvlies gebruiken. Uiteindelijk mag er niets uitsteken, maar moet het oppervlak mooi glad aanvoelen als u er met de hand overheen gaat.

Uitstekende polypropyleenvezels kunt u verwijderen met een soldeerbrander. Maar let op: Vlam slechts kort en licht eroverheen. Laat het oppervlak niet te heet worden, want Styrodurplaten zijn niet hittebestendig. Gelukkig branden de dunne, fijne vezels sowieso zeer snel.

Als alles naar wens gestructureerd en gladgemaakt is, kunt u twee tot drie dagen pauzeren. In deze tijd hardt uw steenmuur uit.

11. Diepgrond (met kleur) aanbrengen

Uw rotswand in de woonkamer is bijna klaar. Voordat u aan de laatste stappen begint, dient u diepgrond aan te brengen. Mengverhouding: water 60 procent, diepgrond 40 procent - en donkere acrylverf naar behoefte, afhankelijk van hoe donker uw steenmuur uiteindelijk moet zijn.

Vul het mengsel in een robuuste pompflacon en spuit de muur er royaal - en gelijkmatig - mee in, om deze enerzijds verder te stabiliseren en anderzijds donkerder te kleuren.

Het geeft niet als de vloeistof een beetje langs de muur naar beneden loopt. Wees dus niet zuinig en breng meerdere lagen aan om de stenen grondig in te kleuren.

Laat de diepgrond een dag drogen.

Tip: Reinig de pompflacon direct na elk gebruik, vooral de spuitmond. Hoe langer u wacht, hoe moeilijker de reiniging wordt. Diepgrond is erg plakkerig en kan de spuitmond verstoppen.

12. Verhogingen oplichten

Deze stap dient alleen om de rotswand nog natuurgetrouwer te realiseren. Hij is dus optioneel.

Schuur nogmaals over de verhogingen. Dit opent de eerder aangebrachte diepgrond daar weer licht en maakt het oppervlak absorberender.

Ter verklaring: Diepgrond vermindert de absorptiecapaciteit van het oppervlak. In de afgeschraapte gebieden is deze iets absorberender. Zo absorberen de verschillende gebieden de daaropvolgende verzegeling verschillend, waardoor de kleurnuances op de muur variëren - voor een nog authentieker resultaat.

Opmerking: Door het schuren worden natuurlijk ook weer vezels zichtbaar, die u opnieuw met een soldeerbrander kunt afbranden. Ontstaan stof zuigt u eenvoudig af.

13. Steenmuur in de woonkamer verzegelen

Verzegel uw doe-het-zelf steenmuur in de woonkamer met licht glanzende acrylbinder. De lichte glans geeft de muur een elegante, hoogwaardige uitstraling. De acrylbinder mag echter niet te sterk glanzen, anders oogt het resultaat te onnatuurlijk.

Opmerking: Acrylbinder is eigenlijk bedoeld voor het verzegelen van doeken (acrylschilderijen), maar is ook geschikt voor dit project om de rotswand niet alleen optisch te verfraaien, maar ook onderhoudsvriendelijker te maken. Want door de verzegeling is het afstoffen moeiteloos. Het volstaat om de steenmuur elk kwartaal tot halfjaar af te zuigen.

Trek nitrilhandschoenen aan. Verdun de acrylbinder met water in een mengverhouding van 50 op 50. Vul de vloeistof weer in de pompflacon om deze door gelijkmatig spuiten efficiënt aan te brengen.

Spuit niet te veel op. Overtollig materiaal dept u eenvoudig af met een pluisvrije doek. Met een schone kwast of handveger kunt u het materiaal goed verdelen.

Breng drie lagen van de verzegeling aan. De eerste twee hoeven niet volledig door te drogen; wacht telkens ongeveer een uur en werk dan nat op nat verder - hier is dat geen probleem.

Na de laatste laag kunt u ontspannen achteroverleunen en de verzegeling laten doordrogen. Uw zelfgemaakte steenmuur in de woonkamer is klaar - geniet van uw meesterwerk!

Nog een kleine tip ter afsluiting: Wenst u een verweerd oppervlak voor nog meer natuurlijkheid? Patineer dan enkele verhogingen met een zwart-witte acrylverf-acrylbinder-mengsel, om ze een beetje op te lichten en de kleurverschillen te versterken. Maar overdrijf niet!

Materialen- en gereedschapslijst

• Tape
• Folie
• Afdekfolie
• Styrodurplaten
• 2K-schuim
• Schotelpluggen
• Boor
• Hamer
• Stanleymes
• Kwartsgrond
• Wapeningsweefsel
• Tegellijm
• Spaan
• Tandspaan
• Puntspaan
• Nitrilhandschoenen
• Stofmasker
• Mortelmixer
• Garde
• zwart pigmentpoeder
• Polypropyleenvezels
• Pompflacon
• Kwast
• Schuurgereedschap
• Krasgereedschap
• Handveger
• Soldeerbrander
• Diepgrond
• Acrylbinder
• zwarte en witte acrylverf (optioneel)

Hier vindt u de complete video bij de handleiding: